İçindekiler

1.1 Giriş
1.2 Makina dilleri, Assembly dilleri ve Yüksek seviyeli diller
1.3 Neden Java?
1.4 Java’nın Gelişme Evreleri
1.5 Java Sınıf Kütüphanesi
1.6 Diğer Yüksek Seviyeli Diller
1.7 Yapısal Programlama
1.8 Internet ve WWW
1.9 Java Çalışma Ortamı
1.10 Objeye Dayalı Düşünme – UML
1.11 Objeye dayalı programlama ile yapısal programlama

Bir önceki konuda gördüğümüz dialog pencelerini kullanarak, kullanıcının gireceği iki sayının toplamını bulan ve sonucu yine dialog penceresinde gösteren bir programı inceleyeceğiz bu konuda. Bir sonraki konuda da aynı işlemi dialog pencereleri kullanmadan konsoldan yapmaya çalışacagız. Tabi ki dialog penceresi kullanmak olaya dahi bir canlılık katıyor Ben iki sayı toplamını alacağım siz ikiden fazla sayı alıp onlarla işlemler yapabilirsiniz mantığı anladıktan sonra.

Öncelikle yine kodun tamamını görelim,

  import javax.swing.JOptionPane;  

    public class Toplama {

         public static void main( String args[] )
      {
         String ilkSayi;
         String ikinciSayi;  

         int sayi1;
         int sayi2;
         int toplam;            

         ilkSayi = JOptionPane.showInputDialog( "İlk Sayiyi Girin" );
         ikinciSayi = JOptionPane.showInputDialog( "İkinci Sayiyi Girin" );

         sayi1 = Integer.parseInt( ilkSayi );
         sayi2 = Integer.parseInt( ikinciSayi );    

         toplam = sayi1 + sayi2;

         JOptionPane.showMessageDialog( null, "Toplam " + toplam,
             "Sonuç", JOptionPane.PLAIN_MESSAGE );               

          System.exit( 0 );   

      }
    }

Kodları satir satir incelemeye başlayalım,

  import javax.swing.JOptionPane;

Bu satırın anlamını Java Dersleri – 3 konusunda detaylıca incelemiştik.

Tekrar etmek gerekirse, javax.swing paketindeki, JOptionPane sinifi derleyici tarafindan kullanilmak uzere bellege alindi anlamındadır.

  public class Toplama {

Bu satirda da olusturdugumuz java class inin ismini goruyoruz. Toplama class i public olarak tanimlanmis bulunuyor.

   String ilkSayi;
         String ikinciSayi;

ilkSayi ve ikinciSayi degiskenleri atandi. Oncelikle neden “ilksayi” degilde “ilkSayi” dersek. degisken isimleri atarken iki kelimeden olusan bir degisken adi kullanirken ilk kelime kucuk harfle ikinci kelime buyuk harfle baslar genellikle. Kullanimi bu sekilde daha kolaydir.

Degisken dedigimiz sey, bellekte bir deger tutmak icin yer ayirmaya yarar. Ornegin burada ilkSayi diye bir degisken var. Kullanicinin girecegi sayi 10 dersek, bellekte ilkSayi degiskeni icerisinde 10 deger olacaktir. Degiskenler kullanilmadan once tipleri belirlenmelidir, burada degiskenin tipi String tir. Diger degisken tiplerinide inceleyecegiz.

Ayni tipteki degiskenler bitisik de yazilabilir, asagida goruldugu gibi. ‘;’ ile sonlandirildigi belirtilir.

   String ilkSayi, ikinciSayi;

    int sayi1;
         int sayi2;
         int toplam;

Burada da yine bir ust satirda oldugu gibi degiskenler tanimlanmistir. Ancak bu sefer int tipinde sayi1,sayi2 ve topam degiskenler vardir.

Dedigim gibi sonraki konuda degisken tiplerine ayrintili giris yapacagiz. Simdilik kisa bir aciklama yapacak olursak,

int, integer degerleri tutar (1, 6 , -45, 0 vs..)
float, ondalikli sayi degerlerini tutar (2.64 ,-5,7 vs..)
double, daha kapsamli bir tiptir int ve float 32 bitlik yer tutarken double 64 bitlik yer kaplar
char, karakter degerleri tutar (a, $, ‘ vs…)

Tekrar kodlara donelim biz,

    ilkSayi = JOptionPane.showInputDialog( "İlk Sayiyi Girin" );
         ikinciSayi = JOptionPane.showInputDialog( "İkinci Sayiyi Girin" );

Bu satirda, yine Java Dersleri – 3 konusundaki koda benziyor. Fark olarak burada kullanicidan bir String deger aliyor ve bu degeri ilkSayi/ikinciSayi degiskenine atiyor.

  sayi1 = Integer.parseInt( ilkSayi );
         sayi2 = Integer.parseInt( ikinciSayi );

Bu satirda ise Integer.parseInt metodu kullaniliyor. Gorevi String bir ifadeyi integer (int) bir ifadeye cevirmektir.

Burada da ilkSayi degerini aliyor ve integer tipinde tanimladigimiz sayi1 degiskenine atiyor. Ayni sekilde bir alt satirda da ayni isi yapmaktadir.

toplam = sayi1 + sayi2;

Bu satirda sayi1 ve sayi2 degiskenini topluyor ve toplam degiskenine sonucu atiyor. Atamalar sag taraftan sol tarafa dogru olmaktadir. Herhangi bir aritmetik islem yaparken, islem yapilacak ifadelerin ayni tipte olmasi gerekmektedir.

 JOptionPane.showMessageDialog( null, "Sayilarin toplami" + toplam,
             "Sonuç", JOptionPane.PLAIN_MESSAGE );

Daha onceki konularda gordugumuz bir kod satiri, buradaki + ifadesi ile ‘Sayilarin toplami’ ile ‘toplam’ birbirine baglanir.

Bu kod satirinin calisma mantigini anladiysaniz, 3 sayinin toplamini veya 2 sayisinin farkini almak gibi islemleri siz yapabilirsiniz. Eger herhangi bir noktada problem yasiyorsaniz yardimci olmaya calisirim…

Gecen konuda dialog pencerelerinin 4 alt baslik altinda incelenebileceginden bahsetmistik ve Message Dialog pencerelerine ornekler vermistik bu konuda Configm Dialog pencelerinden bahsedecegim.

2 – Confirm Dialog (showConfirmDialog)

Bu tip dialog pencelerinden kullanicidan

Yes / No / Cancel
Yes / No
Ok / Cancel

gibi 3 farkli sekilde onay mesaji alinabilir.

Yes / No / Cancel

   import javax.swing.*;

    public class dialog_gosterimi2 {

       public static void main( String args[] )
       {
    	                   JOptionPane.showConfirmDialog(null,
    			   "Java' yı Sevdinmi",
    			   "Dialog Penceresi",
    			   JOptionPane.YES_NO_CANCEL_OPTION);

                           System.exit( 0 );
       }
   }

Dialog Kutusu - 1

Burada kullanicinin secenegi Yes olursa 0, No olursa 1, Cancel olursa 2 sayisini dondurur. Kullanici pencerenin sag ust kosesindeki X ile pencereyi kapatirsa -1 sayisini dondurur. Bunlari gorebilmek icin asagidaki gibi sonuc degiskeni ile ekranda da hangi secenek hangi sayiyi dondurmus gorulebilir.

   import javax.swing.*;

    public class dialog_gosterimi2 {

       public static void main( String args[] )
       {
    	 int secim = JOptionPane.showConfirmDialog(null,
    			   "Java' yı Sevdinmi",
    			   "Dialog Penceresi",
    			   JOptionPane.YES_NO_CANCEL_OPTION);

    	           System.out.println(secim);

          System.exit( 0 );
       }
   }

Yes / No

Bu pencerede sadece Yes ve No secenekleri gozukur. Yes 0, No secimi ise 1 sayisini dondurur. Kullanici pencerenin sag ust kosesindeki X ile pencereyi kapatirsa -1 sayisini dondurur.

  import javax.swing.*;

    public class dialog_gosterimi2 {

           public static void main( String args[] )
       {
    	   int secim = JOptionPane.showConfirmDialog(null,
    			   "Java' yı Sevdinmi",
    			   "Dialog Penceresi",
    			   JOptionPane.YES_NO_OPTION);
    			   System.out.println(secim);

    			   System.exit( 0 );
       }
   }

Dialog Kutusu - 2

Ok / Cancel

Bu pencerede sadece Ok ve Cancel secenekleri gozukur. Ok 0, Cancel ise 2 sayisini dondurur. Kullanici pencerenin sag ust kosesindeki X ile pencereyi kapatirsa -1 sayisini dondurur.

  import javax.swing.*;

    public class dialog_gosterimi2 {

       public static void main( String args[] )
       {
    	   int secim = JOptionPane.showConfirmDialog(null,
    			   "Java' yı Sevdinmi?",
    			   "Dialog Penceresi",
    			   JOptionPane.OK_CANCEL_OPTION);
    			   System.out.println(secim);

     			   System.exit( 0 );
       }
   }

Dialog Kutusu - 3

Onceki iki konuda da komut penceresinden yazdigimiz kodun ciktisini aldik. Bu konuda dialog pencerelerinin gosterimini gorecegiz. Dialog pencereleri 4 alt baslik altinda incelenebilir.

1 – Message Dialog (showMessageDialog)

Bu tur dialog pencelerinde, ekranda yazdirilacak olan yazinin yaninda birde OK dugmesi bulunur. Kullanici OK dugmesine basana kadar bu mesaj ekranda gosterilir. Bu tip pencelerinde bir kac gosterim sekli olabilir. Biz normal bir dialog penceresi nasil ekranda gosterilir orneginden yola cikacagiz.

Ornek olarak kullanacagimiz kod asagida.

   import javax.swing.JOptionPane;  

   public class dialog_gosterimi {

       public static void main( String args[] )
       {
          JOptionPane.showMessageDialog(
        		  null, "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine" );

          System.exit( 0 );
        }
    }

Bu kodu calistirdigimizda ekrandaki ciktisida asagidaki sekilde olacak

Dialog Kutusu

Kodu satir satir incelemeden once biraz on bilgi vermek istiyorum

Kodda gozuken JOptionPane, ekranda ekranda dialog kutularini gostermemizi saglayacak olan siniftir

JOptionPane gibi Java dilinde kullanilan bircok sinif vardir. Bu siniflarin toplandigi yere Paket denir.

Simdi kodu incelemeye baslayalim;

   import javax.swing.JOptionPane;

Burada javax.swing paketindeki, JOptionPane sinifi derleyici tarafindan kullanilmak uzere bellege alindi anlamindadir.

  public class dialog_gosterimi {

Bu satirdaki kodun zaten sinif baslangici icin kullanildigini daha onceden gormustuk.

  public static void main( String args[] )

Ayni sekilde bu satirda da kodun main kisminin baslangici oldugunu biliyoruz.

  JOptionPane.showMessageDialog(
        		  null, "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine" );

Bu satirda JOptionPane sinifi icerisindeki showMessageDialog metodu cagirilir.

• Bu metodun iki parametresi vardir, simdilik ilk parametresini null(boş) birakip geciyoruz.
• Parametreler virgul (,) ile birbirlerinden ayrilirlar
• Null biraktigimiz ilk parametre, ikinci parametrede ise ekrana yazdirilacak olan kisim kodda belirtilir.
• ShowMessageDialog static bir metodtur. Static metodlar sinif isminden sonra nokta (.) konularak yazilir.

Dikkat ettiyseniz kod sanki iki parca halinde bir kismi yukarida bir kismi bir alt satirdadir. Bu her hangi bir sorun teskil etmez tek cumle birden fazla satirda yazilabilir.

  System.exit( 0 );

Bu satirdaki kodu ilk kez goruyoruz. Az once JOptionPane sinifinda bulunan showMessageDialog metodu static oldugundan aralarina nokta(.) konularak gosterildigini soylemistik. Ayni sekilde bu seferde System sinifi icerisindeki static metod olan exit cagirildi.

Bu metod uygulamayi sonlandirmak icin cagirilir. Ekranda gosterilecek gorsel ifadelerden sonra mutlaka bu ifade kullanilir.

Parametre degeri olan 0, uygulamanin basari ile sonlandigini belirtir.

Daha once JOptionPane sinifi icin javax.swing paketini import etmistik, system sinifi icin neden bir paket import etmedik peki? System sinifi java.lang paketi icerisinde bulunmaktadir, bu paket her java uygulamasinda otomatik olarak import edilir, tekrardan import etmeye gerek yoktur.

Message Dialog pencelerinin birkac gosterim seklide daha oldugundan bahsetmistik. Bizim inceledigimiz ornekte normal bir dialog kutusunun gosterilmesini gorduk. Diger gosterim sekillerinede biraz deginelim.

Yalnizca JOptionPane satirindan sonrasini degistirerek bu gosterimleri kolaylikla uygulayabilirsiniz.

Bilgi Mesaji

Bu dialog penceresinin gosteriminde 4 parametre bulunur.

1.Parametre yine null
2.Parametrede ekranda gosterilecek mesaj
3.Parametrede dialog kutusunun basligi
4.Parametrede ise mesajin cesidi yaziliyor

  JOptionPane.showMessageDialog(
        		  null,
        		  "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine",
        		  "Baslik",
        		  JOptionPane.INFORMATION_MESSAGE);

İconsuz Mesaj

Bu gosterim seklide aynen 4 parametre icerir, yalnizca dialog kutusunda hicbir icon gozukmez

  JOptionPane.showMessageDialog(
         		  null,
         		  "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine",
         		  "Baslik",
         		 JOptionPane.PLAIN_MESSAGE);

Uyari Mesaji

  JOptionPane.showMessageDialog(
         		  null,
         		  "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine",
         		  "Baslik",
         		 JOptionPane.WARNING_MESSAGE);

Hata Mesaji

  JOptionPane.showMessageDialog(
         		  null,
         		  "Java\nProgramlama\nDilleri\nÜzerine",
         		  "Baslik",
         		 JOptionPane.ERROR_MESSAGE);

Java Dersleri – 1 konusundaki kodu sorunsuz calistirabildiysek oradaki ornek kod uzerinde ufak degisiklikler yapacagiz.

Ornek kodu hatirlayacak olursak;

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Merhaba");
	}
}

ve kodun ciktisi

Merhaba

‘\n’ Karakteri Kullanimi

Kodun ciktisini Merhaba kelimesi yerine bir cumle oldugunu farzedelim

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama dilleri uzerine");
	}
}

Bu kodun ciktisida

Java programlama dilleri uzerine

seklinde olacak.

Bu ciktinin “Java programlama” kisminden sonrasini bir alt satirda yazdirmak icin normalde asagidaki kod kullanilabilir.

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama ");
		System.out.println("dilleri uzerine");
	}
}

Java programlama
dilleri uzerine

Ancak bunun yerine yeni satir karakteri ‘\n’ kullanilabilir. Bu ozel bir karakterdir ve derleyici tarafindan ekrana yazdirilmaz. Kullanimi asagidaki gibidir ve kod yine ayni ciktiyi verecektir.

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama\ndilleri uzerine");
        }
}

Java programlama
dilleri uzerine

Goruldugu gibi kullanimi cok basittir. Yeni bir satira System.out.println yazmak yerine ‘\n’ karakteri kullaniyoruz.

‘\t’ Karakteri Kullanimi

Yine ‘\n’ karakteri gibi isimize yarabilecek ‘\t’ karakteri de mevcuttur. Bu karakterin islevide Word te yazi yazarken kullandigimiz ctrl+tab kombinasyonu ile aynidir. Kullanimi ve ciktisi asagidaki gibidir

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama\tdilleri uzerine");
        }
}

Java programlama dilleri uzerine

‘\’ Karakterinin Ciktida Gosterilmesi

Bu tip karakterler javada ozel karakter olarak algilandigindan ekranda ‘\’ ve -”- gibi bir karakter yazdirmak istediginizde derleyici size bu karakterlerin ozel karatkter oldugunu soyleyecek ve hata meseji verecektir.

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama\dilleri uzerine");
                System.out.println("Java programlama"dilleri uzerine");

        }
}

Bu karakterleri ekrana basmak istiyorsak eger karakterin basina “\” karakterini ilave etmemiz gerekiyor. Asagidaki nasil kullanacagi ve ciktisi gosteriliyor.

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Java programlama\\dilleri uzerine");
                System.out.println("Java programlama\"dilleri uzerine");

        }
}

Java programlama\dilleri uzerine
Java programlama"dilleri uzerine

İkinci ders olarak ozel karakter kullanimi hakkinda bilgi sahibi olmus olduk. Bu ornek kodlari gelistirerek dahada karmasik hale getirerek konuyu daha iyi anlayabilirsiniz.

//İlk java programimiz

public class deneme {

public static void main(String args[])
{

System.out.println("Merhaba");
}
}

//İlk java programimiz

*Açıklamalar için kullanılan işaret: //

- Açıklamalar program çalıştırılırken iptal edilir.
- Kodların açıklanması için yararlıdır.
- Kodların okunabilirliğini artırır.

–Geleneksel açıklamalar: /* … */

/* Bu geleneksel bir
açıklama türüdür.
Birden fazla satırı kapsar. */

public class deneme {

*deneme sınıfı için sınıf tanımlaması yapar.
-Her Java programı en az bir tane kullanıcı tanımlı sınıfa sahiptir.
-Keyword (Anahtar kelimeler): Java’nın programda kullandığı kelimeler
–class anahtar kelimesi sınıf adını takip eder.
-Sınıfları isimlendirmek: Her kelimenin baş harfini büyük yaz
–SampleClassName

*Sınıf ismi identifier (tanımlayıcı) olarak çağrılır.
-Harfler, rakamlar,altçizgi ( _ ) ve dolar işareti ( $ ) kullanılabilir.
-Rakam ile başlayamaz ve boşluk bırakılamaz.
-Örnek: Welcome1, $value, _value, button7
-7button sınıf ismi olamaz.
-Java dili büyük küçük harf ayrımı yapar.
-a1 ve A1 farklıdır.

*Programı kaydetme
-Dosya ismi sınıf ismi ile aynı adda ve dosya türü.java olarak kaydedilmeli.
-Welcome1.java
*Sol ayraç {
-Her sınıfın gövde kodları için başlar.
-Sağ ayraç ile gövde kodu biter

public static void main( String args[] )

*Bütün Java uygulamalarında olur.
-Uygulamalar main ile programa başlar.
-Parentezle main bir metod olduğunu gösterir.
-Java uygulamaları bir yada daha fazla metod içerebilirler
-Sadece bir metodun ismi main olabilir.
-Methods belirtilen görevleri yaparlar ve geriye değer dönderirler.
-Void, main metodunın hiçbir bilgi geri döndermediği anlamındadır.

System.out.println( "Welcome to Java Programming!" );

*Bir komutun bilgisayar tarafından gerçekleşmesini sağlar.
-String karakteri yazmak
-String çift tırnak içinde yazılır.
-Tırnak içindeki boşluklar derleyici tarafından iptal edilemez.

*System.out
-Standard output objesi
-Pencereye komutu yazar.(i.e., MS-DOS prompt)

*Metod System.out.println
-Yazıyı yazar.
-Yazı parantez içinde yazılır.
-Bu satır statement olarak tanımlanır
-Statementlar noktalı virgül ile biter. ;

File->New->Project adimlarini izleyerek yeni bir proje aciyoruz

Java Project secenegi ile devam ediyoruz

Uzerinde calisacagimiz proje icin bir isim veriyoruz

Project’ e sag tus ile tiklayip New->Class diyerek yeni bir class olusturuyoruz. Dipnot: Class nedir? vs. gibi sorulari Java Dersleri kategorisinde anlatmaya calisacagim.

Olusturdugumuz bu class a bir isim vermemiz gerekiyor. Ben deneme adini veriyorum

Artik Proje1 altinda deneme adindaki class dosyamiz olustu. Default halde yalnizca

public class deneme {}

seklinde olan class in icerisine, ekrar sadece Merhaba yazisini cikaracak olan

//İlk java programimiz

public class deneme {

	public static void main(String args[]) {

		System.out.println("Merhaba");
	}
}

kodlarini ekledik

Kodlari yazma islemi bitirdikten sonra class ismimiz olan deneme uzerine sag tus->Rus as->Run Application diyoruz

Derlenmesini istedigimiz java dosyalarimizi seciyoruz.

Eger yazdigimiz kodda bir sorun yoksa ki bu kadarcik kodda sorun olmasin yani:) Konsolda Merhaba yazisini

gorebilmemiz gerekiyor.

En basitinden Eclipse kullanarak Java kodlarini derlemek bu sekilde oluyor. Java Derslerini kategorisinde daha geniz capli kodlar uzerinden yazilar hazirlamaya calisacagim. Herkese kolay gelsin..